De eerste drie kennen de meeste mensen wel: vechten, vluchten of bevriezen. Maar eigenlijk is er nog een vierde die steeds bredere erkenning krijgt. Dan hebben we het over pleasen.

Hooggevoeligheid en pleasen

In het engels zijn het de vier F-en. Fight, flight, freeze, fawn. De eerste drie zijn inmiddels wel redelijk bekend, maar de vierde veel minder. Het valt mij in mijn praktijk op, dat vooral hooggevoelige mensen het pleasen inzetten. Dit is ook heel goed te verklaren vanuit de hooggevoeligheid. Als je hooggevoelig bent, dan ben je geneigd altijd met je voelsprieten de wereld af te tasten. Bij alles en iedereen voel je onbewust wie iemand is, wat diegene nodig heeft en wat die persoon van jou verwacht. In voor jou onveilige situaties, zet je al je zintuigen op het scannen van de andere partij(en) en laat het verwachte gedrag zien. Je past je aan, je volgt de behoeftes en verwachtingen van de ander. Dit is pleasen.

Je wordt zo goed in het pleasen, dat het je tweede natuur wordt om iedereen te scannen. En uiteindelijk zul je volautomatisch en volledig onbewust bijna altijd meebewegen met de mensen om je heen. Doe je dat niet, dan voel je je schuldig of een egoïst.  Bovendien kun je je heel onveilig gaan voelen als je ophoudt met pleasen. Want het pleasegedrag is immers ontstaan om jou te beschermen tegen een onveilig gevoel.

Kenmerken van een pleaser

Pleasers zijn vaak de mensen die we gevers noemen. Ze geven liever dan ze ontvangen. Vaak zijn ze ook erg slecht in ontvangen. Of het nu een cadeau is of een compliment. Het kan zijn dat ze daarbij ook de keuze hebben gemaakt om niemand tot last te willen zijn. Ze kunnen het allemaal wel alleen oplossen en vragen geen hulp. Ze maken zich er ook regelmatig druk om wat anderen zullen denken of ervan zullen vinden. Kortom: ze hebben moeite met ruimte innemen. Ze staan altijd klaar voor de ander. Geven en helpen geeft een goed gevoel (over zichzelf). Alsof daarmee hun bestaansrecht wordt bevestigd. Het gevolg is dat ze in hun eigen gebouwde gevangenis terecht komen en dat kan heel eenzaam aanvoelen.

De transformatie, van pleasen naar vrijheid

Herken je jezelf in bovenstaand verhaal? Zomaar stoppen met pleasen is onmogelijk. Je zult je een aantal zaken moeten realiseren voordat je kunt stoppen met pleasen.

  • Erken dat jouw behoeftes net zo belangrijk zijn als die van een ander. Vraag jezelf ook regelmatig wat jij nodig hebt.
  • Merk negatieve aannames bij jezelf op en relativeer ze. Ga er niet vanuit dat mensen slecht over je denken of dat andere meningen of nee zeggen niet geaccepteerd worden.
  • Accepteer dat je niet met iedereen vrienden kunt zijn. Jij vindt niet iedereen aardig en niet iedereen hoeft jou aardig te vinden.
  • Koester de mensen om je heen die je laten zijn wie je bent. De mensen die staan te klappen voor jou als je eens voor jezelf kiest.
  • Leer jezelf kennen. Wat vind ik leuk, waar word ik blij van, wat heb ik nodig, wat vind ik hiervan, wat is belangrijk voor mij etc
  • Als iemand jou iets vraagt, leer om van binnen te voelen of er een ‘ja’ of een ‘nee’ komt. Leer het verschil tussen ja zeggen vanuit de behoefte van de ander, of de ja vanuit je hart.
  • Hanteer je grenzen zonder schuldgevoel. En als je je wel schuldig voelt, feliciteer jezelf! Je hebt goed voor jezelf gezorgd. Het schuldgevoel zal vanzelf verdwijnen.
  • Hanteer het toverwoord ‘wederkerigheid’ in relaties. Het is geven en nemen van beide kanten. Niet alleen maar geven van jou en nemen van de ander.
  • Accepteer dat je niet in de hand hebt wat andere mensen van jou denken.

Meer binnen dit thema

Wil je meer lezen over soortgelijke thema’s dan zou het blog over het maken van keuzes kunnen lezen of het blog over geven vanuit behoefte of keus. Ook kan het interessant voor je zijn om het blog over opkomen voor jezelf te lezen.